Chuẩn hóa tiêu chí phổ cập giáo dục, hạn chế tái mù chữ

Tăng ràng buộc giáo dục bắt buộc 9 năm

Việc xây dựng, ban hành Nghị định nhằm thể chế hóa các quy định tại Nghị quyết số 29-NQ/TW, Nghị quyết số 71-NQ/TW và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục liên quan đến phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Dự thảo xác định rõ giáo dục bắt buộc từ cấp tiểu học đến hết trung học cơ sở. Hoàn thành giáo dục bắt buộc là việc người học hoàn thành chương trình giáo dục trong độ tuổi theo quy định của pháp luật.

Đồng thời, làm rõ trách nhiệm của gia đình, nhà trường và chính quyền địa phương trong bảo đảm trẻ em hoàn thành chương trình học. Theo đó, mọi công dân trong độ tuổi quy định có nghĩa vụ học tập để đạt trình độ phổ cập giáo dục và giáo dục bắt buộc. Gia đình có trách nhiệm tạo điều kiện cho các thành viên trong độ tuổi được học tập theo quy định. Các cơ sở giáo dục tổ chức thực hiện phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Dự thảo cũng bổ sung cơ chế theo dõi, quản lý, hỗ trợ học sinh, chuyển trọng tâm từ "công nhận kết quả" sang "kiểm soát quá trình", nhằm hạn chế tình trạng bỏ học giữa chừng tại một số địa phương.

Chuẩn hóa công nhận, bảo đảm thực chất

Dự thảo quy định cụ thể đối tượng, chương trình phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Với phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi và giáo dục bắt buộc, dự thảo nêu rõ tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn đối với cá nhân, cấp xã và cấp tỉnh; làm rõ điều kiện công nhận và công nhận lại nhằm bảo đảm duy trì bền vững kết quả đạt được. Mục tiêu là bảo đảm trẻ trong độ tuổi được chuẩn bị đầy đủ về thể chất, tâm thế trước khi vào lớp 1 và hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc đến hết trung học cơ sở.

Đối với xóa mù chữ, dự thảo quy định tiêu chuẩn công nhận cá nhân đạt chuẩn biết chữ; tiêu chuẩn công nhận đạt chuẩn xóa mù chữ mức độ 1 và mức độ 2. Các tiêu chí được bổ sung, phân định rõ theo từng mức độ, hướng tới bảo đảm chất lượng thực chất, hạn chế hình thức và nguy cơ tái mù chữ.

Bảo đảm trẻ em trong độ tuổi đến trường

Dự thảo quy định rõ các điều kiện về chương trình, đội ngũ, cơ sở vật chất, trang thiết bị và kinh phí thực hiện. Các tiêu chuẩn được cụ thể hóa nhằm nâng cao chất lượng giáo dục.

Mạng lưới trường, lớp được bố trí phù hợp theo địa bàn dân cư, đáp ứng nhu cầu học tập của trẻ em, học sinh và học viên trong diện phổ cập; bảo đảm thuận lợi cho việc đến trường và học tập thường xuyên.

Dự thảo cũng nhấn mạnh việc ưu tiên quy hoạch, sắp xếp mạng lưới trường, lớp tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, vùng đồng bào dân tộc thiểu số, miền núi, hải đảo, khu công nghiệp, khu đô thị mới và các khu vực có biến động dân cư.

Một điểm mới đáng chú ý là bổ sung quy định tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, cập nhật và theo dõi dữ liệu công nhận đạt chuẩn phổ cập giáo dục mầm non cho trẻ 5-6 tuổi, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ.

Bên cạnh đó, dự thảo xác định rõ trách nhiệm của các bộ, ngành và địa phương trong tổ chức triển khai, kiểm tra và công nhận kết quả.

Theo Bộ GD&ĐT, khi được hoàn thiện và ban hành, chính sách về phổ cập giáo dục, giáo dục bắt buộc và xóa mù chữ sẽ góp phần bảo đảm mọi trẻ em trong độ tuổi được đến trường, hoàn thành chương trình giáo dục bắt buộc; tạo cơ hội học tập cho người lớn chưa biết chữ hoặc tái mù chữ; thu hẹp khoảng cách giáo dục giữa các vùng miền, tăng cường công bằng trong tiếp cận giáo dục và thực hiện mục tiêu xây dựng xã hội học tập.